Գրականություն

Ջեկ Լոնդոն - թարգմանված է այստեղից https://www.britannica.com/biography/Jack-London

Ամերիկյան հանրաճանանչ նովելիստ Ջեկ Լոնդոնը (իսկական անուն-ազգանունը՝ Ջոն Գրիֆիթ) ծնվել է 1876թ հունվարի 12, Սան Ֆրանցիսկո Կալիֆոռնիա նահանգում։ Իր ամենա ճանաչված աշխատանքներից է ««Սպիտակ Ժանիք»» վեպը, որը գրվել է 1906թ եւ ««Նախնիների կանչը»» գրվել է 1903թ։ Նա մեծացել է Օքլենդ քաղաքում իր մայրիկի եւ խորթ հայրիկի հետ։ Ջեկ Լոնդոնը ունեցել է շատ ծանր մանկություն, նա ստիպված է եղել 14 տարեկան հասակում թողնել իր ուսումը եւ աշխատել որպես լրագրավաճառ, գործարանի բանվոր, լվացքատան արդուկող, հնոցապան։։ Նա մեկնել է Ճապոնիա որպես նավաստի։ 1894թ դառնում է սոցիալիս։ Դրանից հետո, Ջեկ Լոնդոնը  սովորել է ինքնուրույն, հաճախել է պետական գրադարաններ։ 19 տարեկանում նա մի տարվա ընթացքում, ընդգրկեց չորս տարվա ավագ դասարանների դասընթացը։ Նա կարողացավ ընդունվել Կալիֆոռնիայի համալսարան։ Սակայն 3-րդ կիսամյակից հետո ուսման համար անհրաժեշտ միջոցների բացակայության պատճառով լքում է այն: Աղքատ լինելու պատճառով, նա փնտրում է աշխատանք եւ որոշում է իր ապրուստը վաստակել ստեղծագործելով։

Ջեկ Լոնդոնը ամսագրեր է ընթերցում եւ հետո ինքն է սկսում գրել ամսագրերում՝ կատագերկություններ, առեղծվածային պատմվածքներ, սարսափ պատմություններ։ Նրա լավատեսության եւ ոքեւորվածության շնորհիվ, նա 1909թ գրում է իր ինքնակենսագրականին համարժեք նովել, որը կոչվում է ««Մարտին Իդեն»»։ 1900թ նա գրեց իր առաջին գիրքը՝ «Գայլի որդին»։ Կարճ պատմվածքների հավաքածուն, որը նա նախկինում հրատարակել էր ամսագրերում, ձեռք է բերում մեծ լսարան: Իր կյանքի ընթացքում Ջեկ Լոնդոնը գրել եւ հրատարակել է մոտավորապես 50 գրքեր 17 տարվա ընթացքում։ Չնայած, երբ նա դարձավ Միացյալ Նահանգներում ամենաբարձր վարձատրվող գրողը, նրա եկամուտները երբեք չէին համապատասխանում իր ծախսերին։ 1910թ նա տեղափոխվեց Գլեն-Էլլեն քաղաք, որտեղ էլ նա կառուցեց իր հիասքանչ տունը, որն էլ անվանեց ««Գայլի տուն»»։ 

Կարեւոր նովելներից են «Նախնիների կանչը» (1903 թ) «Ժամանակը չի սպասում» (1910 թ) եւ «Ծովագայլը», որը գրվել է 1904թ։Միացյալ Նահանգներում Ջեկ Լոնդոնի հեղինակությունը 1920թ նվազեց, սակայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, նա հայտնիացավ, հատկապես Ռուսաստանում: Կյանքի վերջին տարիներին Ջեկ Լոնդոնը հարբեցողությամբ էր զբաղվում և ծանր հիվանդ էր: 1916թ. նոյեմբերի 22-ին նա ինքնասպան է լինում։


թարգմանված է այստեղից - https://marietsimonyan.files.wordpress.com/2016/11/1hill_l_a_intermediate_stories_for_reproduction-1.pdf

12. 
Երբ Նասրեդինը դեռ տղա էրնա երբեք չէր անում այնինչ նրանասում էինև այդպիսով հայրը միշտ ասում էր այն,ինչի հակառակնուզում էր,որ նա աներ։
Մի օրերբ երկուսով պարկերով ալյուր էին տուն բերում իրենց էշերիվրապետք է ծանծաղ գետն անցնեին։ Երբ գետի մեջտեղում էինՆասրեդինի էշի պարկերից մեկը սկսեց ճոճվելայդ իսկ պատճառովհայրը նրան ասաց.
– Այդ պարկը արդեն ջրի մեջ է։ Ուժեղ հրիր այն։
Իհարկենրա հայրը մտածում էրոր նա հակառակը կանիբայց այսանգամ Նասրեդինն արեց այն ինչ հայրն ասել էր նրան։ Նա հրեցպարկը և այն ընկավ ջուրը։ Իհարկեալյուրը կորավ։
Ի՞նչ արեցիրՆասրեդի՛ն,- բարկացած բղավեց հայրը։
Լավհայրիկ,- ասաց Նասրեդինը,- այս անգամ ես մտատեցիոր անեմհենց այնինչ դու ինձ ասել եսորպեսզի ցույց տամթե միշտ ինչքանհիմար են քո կարգերը։

13. 
Նասրեդինը կորցրել էր իր ավանակին։ Նա պատրաստվում էր փնտրել նրան ամենուրեք եւ փնտրելու ընթացքում հուզված երգում էր։ Նրա հրեւաններից մեկը տեսավ նրան եւ ասաց. 
- Բարեւ Նասրեդին, ի՞նչ ես անում։
- Ես փնտրում եմ իմ ավանակին,-պատասղանեց Նասրեդինը։
- Դու գիտե՞ս որտեղ է նա,- հարցրեց հարեւանը։ 
- Ոչ ես չգիտեմ։ 
- Ապա ինչու՞ ես հուզված երգում, սովորաբար երբ ինչ-որ մեկը կորցնում է ինչ-որ մի բան, նա տխրում է։
- Այո դուք միանգամայն իրավացի եք,- պատասղանեց Նասրեդինը,- բայց գիտեք, ես համոզված չեմ, որ իմ ավանակը կորել է։ Իմ վերջին հույսը այն է, որ նա կարող է լինել բլրի հետեւում։ Եթե դուք մի քիչ սպասեք, դուք կլսեք իմ լացի ձայնը, եթե իմ ավանակը այնտեղ չլինի։

14. 
Մի ձմեռ Նասրեդինը ուներ բավական քիչ փող, քանի որ այդ տարվա բերքը այդքան էլ առատ չեր, նա ստիպված էր ապրել սուղ պայմաններում։ Նա սկսեց տալ իր ավանակին ավելի քիչ ուտելիք։ Երկու օր անց ավանակը նույն տեսքն ուներ, այդ ժամանակ Նասրեդինը ինքն իրեն ասում է «Ավանակի վրա ավելի շատ ուտելիք է օգտագործվում, նա հիմա արագ սկսում է սովորել քիչ ուտելուն, եւ նրան ապրելու համար ոչինչ պետք չի լինի»։
  Օրստօրե Նասրեդինը ավանակի ուտելիքը ավելի էր պակասեցնում, մինչեւ նա սկսեց ոչինչ չուտել։
 Մի օր, երբ ավանակը գնում էր շուկա մի մեծ փայտերով բեռ իր ուսին, նա հանկառծամահ եղավ
- Ինչքա՞ն դժբաղտ եմ ես,-ասաց Նասրեդինը։

Հենց այն ժամանակ երբ, ավանակը սկսեց ոչինչ չուտել, դա եղավ իր կյանքի վերջին օրերը այս աշխարհում։


15. 
Նասրեդինի կինը շատ հիվանդ էրև վերջապես մահացավ։ Մի քանիամիս անց Նասրեդինը կրկին ամուսնացավ։ Նրա նոր կինը այրի էր։
Ուղիղ յոթ օր հետոոր նա ամուսնացավ նրա հետկինը երեխաունեցավ։
Նասրեդինը միանգամից շտապեց խանութ և գնեց թուղթմատիտներգրիչներ և որոշ մանկական գրքեր։ Հետո նորից շտապեց դառնալտուն այդ արարկաներով ու դրեց երեխայի դիմաց։ Նրա նոր կինըզարմացած էր։
-Ի՞նչ ես անում,- նա հարցրեց,- երեխան երկար ժամանակ չիկարողանալու օգտագործել այս իրերը։ Ինչո՞ւ ես այսքան շտապում։
Նասրեդինը պատասխանեց.
-Դու չափազանց սխալ եսսիրելիս։ Մեր երեխան սովորական երեխաչէ։ Դա եկավ յոթ օրումինը ամսվա փոխարենհետևաբար դամիանշանակ պատրաստ է լինելու սովորելկարդալ և գրել մի քանիշաբաթ անց։


16
Նասրեդինի հարեւվաներից մեկը տարիներ առաջ գտնվում էր արտասահմանում, նա այդ ժամանակ ճանապարհորդում էր անծանոթ վայրերով եւ նա վերադարցավ տուն շատ տարիներ հետո։ Նրա ծեր ընկերները եւ հարեւանները լսեցին նրա պատմությունը օտար երկրների եւ անծանոթ մարդկանց մասին եւ նրանց դա շատ հետաքրքրեց։ 
  - Դու գիտե՞ս,-ասաց ծեր մարդը,-այն քաղաքը, որը ես այցելել էի, անբողջ տարի շատ տաք է լինում եւ ոչ-ոք հագուստ չի հագնում։
նասրեդինը սիրում էր կատակել, այսպիսով նա միանգամից ասաց.
- Եվ այդքա՞նը։
Ձեր կարծիքով այնտեղ կանայք են ապրում, թե՞ տղամարդիկ։  


17
Նասրեդինի ծեր ընկերները խոսում էին իրենց քաղաքի երիտասարդ մարդկանց մասին։Նրանք բոլորը համաձայնության եկան, որ մեծահասակ մարդիկ ավելի իմաստուն են, քան երիտասարդ մարդիկ։ Մեծահասակներից մեկը ասաց.
- Բայց երիտասարդ տղամարդիկ ավելի ուժեղ են, քան մեծահասակները։
Բոլորը համաձայնվեցին, որ դա ճիշտ էր, բացի Նասրեդինից,-նա ասաց- Ոչ, ես այնքան ուժեղ եմ հիմա որքան երիտասարդ ժամանակ էի։
- Ի՞նչ նկատի ունես,- ասացին իր ընկերները,- Ո՞նց է դա հնարավոր, մեկնաբանիր։

- Լավ,- ասաց Նասրեդինը,- բլրի անկյունում կար մի ժայռ, երբ ես երիտասարդ էի, ես փորձեցի այն տեղաշարժել, բայց չստացվեց, որովհետեւ ես բավական ուժեղ չէի։ Ես հիմա մեծ մարդ եմ, սակայն կրկին այն չեմ կարողանում տեղաշարժել։



18. 
Մի օր մի գեղեցիկ երիտասարդ կին գնաց հայտնի նկարչի մոտ և ասաց,
-Ես ուզում եմոր դուք ինձ դիմանկարեք։
-Հինգ հարյուր տաղանդ,- ասաց նկարիչը։
-Ահ,- ասաց կինը ,- դա մեծ գումար է։
Հետո նա մտածեցքանի որ ունի շատ գեղեցիկ մարմինմիգուցե նկարիչը ուրախ կլինի նկարել իր նկարը ավելի էժանեթե նա հագուստ չկրի իրեն նկարելու ընթացքում։ Այսպիսովնա ասում է,
-Իսկ ինչ կարժենա դաեթե Դուք ինձ նկարեք առանց հագուստի։
Նկարիչը մի պահ մտածեց։

-Հազար տաղանդ,- հետո ասաց նա,- բայց պետք է գուլպաներս չհանենքանի որ ոտքերս կսարչեն։ Եվ պետք է ինչ-որ բան կրեմ վրձիններս մեջը դնելու համար։


19. 
Հենրին եւ Մերին հենց նոր էին ամուսնացել եւ բոլորը վայելում էին իրենց հարսանեկան երեկույթը։ Այնտեղ լի էր ուտելիքով եւ խմիչքովբոլորը շատ ուրախ էինմինչ մի շատ նիհար երիտասարդ ներս մտավ։ Նա նայեց Մերիին տխուր եւ մեղադրելի հայացքովքայլեց նրա ուղղությամբսիրալիր համբուրեց նրան եւ ասաց.
– Ինչու՞ դու արեցիր դա։

Հետո նա քայլեց դեպի դուռը եւ անհետացավ։ Ոչ-ոք այդ երիտասարդին այլեւս չտեսավնույնիսկ Մերին։


20.
Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմն սկսվել էր,և Ջոնը ուզում էր միանալ բանակինբայց նա ընդամենը տասնվեց տարեկան էրիսկ տղաներին միայն թուլատրվում էր միանալ այն դեպքումեթե նրանք տասնութից մեծ էին։ Ապա երբ զինվորական բժիշկը զննեց նրան,նա ասացոր տասնութ տարեկան է։
Բայց Ջոնի եղբայրը մի քանի օր առաջ էր միացել բանակինև այդ նույն բժիշկը նրան էլ էր զննել։ Այս բժիշկը հիշեց նախկին տղայի ազգանունըև երբ տեսավ Ջոնի թղթերըզարմացավ։
Քանի՞ տարեկան եք,- հարցրեց նա։
Տասնութ,պարոն,-ասաց Ջոնը։
Բայց քո եղբայրը նույնպես տասնութ տարեկան էր,- հարցրեց բժիշկը,- Դուք երկվորյակներ ե՞ ք։

Ահոչպարո՛ն,- ասաց Ջոնըև դեմքը կարմրեց,- իմ եղբայրը ինձնից հինգ ամսով մեծ է։


21.
Մի օր մեծ նավը հարվածեց ավելի փոքր նավին երբ նրանք երկուսն էլ գնում էին Անգլիայից դեպի Ամերիկա։ Փոքր նավը բավականին շատ վնասվեց և ստիպված էր հետ տարվեր Անգլիաորտեղ դատավորը պետք է վճռեր,թե ով է մեղավոր պատահարի համար։
Որոշ մարդիկ օվքեր տեսել էին մեծ նավը խփել փոքր նավին ասում էին պատահարից մի քանի վայրկյան արաջմեծ նավը ազդանշան էր ուղարկել փոքր նավին։ Դատավորը քննում էր սա և ասաց.
-Ով էր ուղարկել ազդանշանը։
Երիտասարդ ազդագիրը արաջ եկավ և ասաց.
-Ես էիպարոն։
-Ահ,- ասաց դատավորը,- և ի՞նչ ազդանշան էիր ուղարկել մյուս նավի։
Երիտասարդ ազդագրի դեմքը կարմրեց երբ պատասխանեց՝

-Բարի ճանապարհ ձեր ուղևորդությունը։


22.
Պարոն Ջոնսը շատ էր հավանում լեռնագնացությունապա մեկ տարի նա անցկացրել է իր արձակուրդը Շվեյցարիայում։ Նա մի քանի հեշտ սարեր բարձրանալուց հետո որոշեց ավելի դժվար սար բարձրանալ։ Բայց նա չէ ուզում միայնակ բարձրանալև նա գտավ մի լավ շվեյցարացի գիդով հաճախ բարձրացել է լեռը։
Սկզբից դժվար չէրբայց հետո նրանք հասան մի հատվածորը այդքան էլ հեշտ չէր։ Գիդը կանգնեցդարձավ և պարոն Ջոնսին զգուշացրեց։

– Այստեղ ուշադիր եղիր,- ասաց նա,- սա վտանգավոր տեղ է։ Դու կարող ես հեշտությամբ ընկնել և եթե ընկնեսուղիղ ներքև և շատ խորն ես ընկնելու։ Բայց,- նա շարունակեց կամացուկ,- եթե ընկնեսչմոռամաս ընկնելիս աջ նայել։ Այդտեղ եզակի գեղեցիկ տեսարան կաշատ ավելի գեղեցիկ,քան այստեղից երևացողը։


23.
Երիտասարդ հայրիկը այցելեց իր ծեր հարեւանին։ Նրանքկանգնածայգումզրուցում էին իրենց երեխաների մասին։ Երիտասարդըհարցրեց.
– Ինչքա՞ն խիստ պետք է ծնողները լինեն իրենց երեխաներինկատմամբ։
Ծեր մարդըհամեմատության կարգովօրինակ բերեց ամուր եւ թույլծառերի միջեւ։ Հետո նա խնդրեց նրանոր ծառին վնասի մի կողմից։Երիտասարդը արեց՝ ինչ նրան խնդրեց ծեր մարդը։
– Հիմա վերականգնիր այն,- ասաց ծեր մարդը,- բայց այնպեսոր նաստանա իր առաջվա տեսքը։
Երիտասարդը կրկին արեց իր խնդրանքը։
– Այնինչ արեցիր հիմաօգտագործիր երեխաների հանդեպ։ Դուքպետք է խիստ լինեք ձեր երեխաների նկատմամբբայց ժամանակ առժամանակ նրանց ազատ թողնեքորպեսզի հասկանաքթե ինչերինրանք կարող են հասնել։ Իսկեթե չեն կարողանում լուծեն իրենցխնդիրներըապա այդ ժամանակ դուք պետք է օգնեք նրանց։ Երբոր դուք կհամարեքոր նրանք կայացած ենդուք կարող եքհանգիստ լինել։
25. Կենդաբանական այգում կային մեծ աղբամաններ, որտեղ  մարդիկ կարող էին գցել գնված պաղպաղակների թղթերը։ Շաբաթ օրը կեսօրին, պարոն Բռաունը քայլում էր վանդակների մոտով, որտեղ պահում էին առյուծներին եւ վագրերին։ Սովորաբար շաբաթ օրերին այտեղ միշտ շատ մարդիկ էին լինում վանդակների մոտ, բայց այդ օրը այնտեղ ոչ-ոք չկար։ Պարոն Բռաունը զարմացած էր, բայց նա ավելի շատ անակնկալի եկավ, երբ տեսավ մի խումբ մարդկանց, որոնք հավաքվել էին առյուծի վանդակի աղբամանի մոտ։ Նա մոտեցավ մարդկանց, Նրանցից շատերը երեխաներ էին։ Նա տեսավ փոքրիկ մկանը, որը վազում էր աղբամանի միջի թղթի վրայով եւ ուտելիք էր փնտրում։ Նա երեխաներից մի քանի սանտիմետր հեռավորության վրա էր գտնվում։ Մուկը չէր վախենում երեխաներից, եւ երեխաններն էլ ավելի հետաքրքրությամբ էին նայում այդ փոքրիկ հասարակ մկանը, քան առյուծներին եւ վագրերին։  


26. Մի օր, մի կին նկատեց մկանը, որը վազում էր խոհանոցում։ Նա շատ էր վախենում մկներից, այդ իսկ պատճառով նա դուրս վազեց տանից նստեց ավտոբուս եւ գնաց խանութ։ թակարդը գնելուց հետո վաճառողը ասաց նրան,
- Դրեք թակարդի մեջ մի կտոր պանիր եւ շուտով դուք կբռնեք այդ մկանը։

Կինը գնաց տուն՝ տանելով իր հետ թակարդը, բայց երբ նա փնտրեց պանիրը սպասքապահարանում նա այնտեղ պանիր չգտավ։ Նա չէր ցանկանում վերադառնալ խանութ, քանի որ շատ ուշ էր։ Նա թերթից կտրեց մի նկար, որի վրա պատկերված էր պանիր եւ դրեց այն թակարդի վրա։ Ի զարմանքի նրան, պանրի նկարով փորձը հաջողվեց։ Հաջորդ օրը, երբ կինը մտավ խոհանոց, այնտեղ նա տեսավ մկան նկար պանրի նկարի փոխարեն։

27.
Երբ Նասրեդինի առաջին կինը մահացավնա նորից ամուսնացավ։Նրա երկրորդ կինը նրանից շատ ջահել էր և նրանք հաճախ էինկռվում։ Մի երեկո երբ Նասրեդինը շատ ուշ էր տուն հասելիր կինըասաց նրան.
Ես երկու ժամ առաջ եմ եփել քո ճաշը։ Հիմա փչացել է։
Նա այդքան զայրացած էրոր նրան հրեց և քանի որ նա ուժեղ էրիսկ ամուսինը ծեր և թույլնա աստիճաններից ընկավ։
Նասրեդինի հարևաններից մեկըորն անհանբեր սպասում էր իմանալթե մյուսների տներում ինչ է կատարվում։ Նա ականջ էր դնումերբլսեց աստիճաններից ընկնող Նասրեդինի ձայնը և եկավ նրա տուն ևթակեց ղուռը։
Ի՞նչ է եղել։հարցրեց կինը
Վերարկուս ասֆիճաններից ընկավ,- պատասխանեց նա։
Բայց վերարկթուն այդքան բարձր ձայն չի հանում,- ասաց հարևանը։

Իհարկե,- պատասխանեց Նասրեդինը,- չէ որ ես մեջն էի։

28.
Նասրեդինի հարուստ հարևաններից մեկը երեկոյան մի մեծ երեկույթկազմակերպեցբայց մոռացավ հրավիրել նրան։ Նասրեդինըսպասեց և սպասեցբայց ոչ մի հրավեր չեկավև ահա վերջում երբերեկույթը արդեն սկսվել էրնա վերցրեց մի թղթի կտործալեցդրեցծրարի մեջ և տարավ հարևանի տուն։
– Ես կազմակերպչի համար մի շատ կարևոր նամակ ունեմ,- ասաց նադռան մոտի մատուցողներին։
Մատուցողները նրան տարան մեծ սենյակը որտեղ բոլորը ուտումէին։ Նասրեդինը նամակը տվեց հարուստ հարևանին և միանգամիցնստեց և սկսեց բերանը լցնել ուտելիքով։ Կազմակերպիչը նայեցծրարինբայց այնտեղ ոչինչ չկար գրվածև այսպես նա ասաց.
-Դուք համոզվա՞ծ եքոր այս նամակը ինձ համար է։ Այնտեղ ոչ միհասցե չկա։

-Այո,- ասաց Նասրեդինը,- նրա մեջ էլ ոչինչ չկա գրվածորովհետևշտապ էր պատրաստված։

29.
Մի երեկոմեր քաղաքի հյուրանոցում մի մեծ պարի երեկույթ էր։Հյուրերից մեկը մոտովորոպեսց քառասուն տարեկան տղամարդ էրով մտածում էրոր այնքան գեղեցիկ է ինքըոր յուրաքանչյուրաղջիկ ով տեսնի իրեն կսիրահարվի։ Պարերից մեկի սկզբում նատեսավ մի գեղեցիկ երիտասարդ աղջկաով կանգնած էր իրենիցավելի մեծ կնոջ կորղքին՝ պարասրահի ծայրին։ Նա գնաց աղջկամոտ և հրավիրեց նրան պարի։ Աղջիկը տեսել էր նրան պարելիսնագիտերոր լավ պարող էքանի որ ինքն էլ էր սիրում պարելհամաձայնվեց։
Մի քանի պար իրար հետ պարելուց հետոտղամարդը տարավ նրանայգի և ասաց.
Դու ամեն ինչի մասին ինչոր անում ես պատմու՞մ ես մայրիկին։

Իհարկե ոչ,- նա պատասխանեց քաղրցրորոեն։Իրեն չի մտահոքումինչ եմ անում։ Բայց իմ ամուսինը մի՛շտ ուզում է իմանալ։

30.
Ջոնը սիրում էր մազերը շատ երկար պահելՆրա ընկերների մի մասըմտածում էինոր նման էին աղջկա մազիբայց երբաք չէինկատակումորովհետև Ջոնը շատ մեծ և ուժեղ երիտասարդ տղա էր ևչէր կարծումոր իր մազերի մասին կատակները ծիխաղալու էին:
Ջոնը միշտ գնում էր իր վարսսավինի մոտ ամիսը երկու անգամորպեսզի մազերը կտրի և լվանաՄի օր վարսավիրը ասաց նրան.
-Հիմա չես թողնիոր կտրեմ քո մազերի մեծանասնությունը ևհավաքած լինի գլուխդՈչ մեկը քեզ չի ճանաչիոր անեմեսհավատում եմ:
Ջոնը մի քանի վայրկյան լուռ մնացհետո ասաց.
-Միգուցե դու ճիստ եսբայց ես համոզված եմոր քեզ էկ ոչ մեկը չիճանաչիեթե կտրես մազերս:

31. 
Շաբաթ առավոտները մեր կինոթատրոնում  ցուցադրվում է ֆիլմերեխաների համար։ Մի առավոտ, մի ծեր մարդ տանում էր թոռնիկներին կինոթատրոն։ Դռան վրա փակցված էր տոմսերի գները, բայց նա չկարողացավ գտնել մեծահասակների շաբաթ առավոտվա համար։ Միակ ցանկը, որը ցուցադրված էր երեխաների համար էր։ Այսպիսով, նա հարցրեց տիկնոջը, թե ով է վաճառում տոմսերը եւ ինչքան կարժենա մեծահասակի տոմսը։ 
- Ոչ, մենք չունենք մեծահասակների համար շաբաթ օրվա տոմս։ Այն մեծահասակները, ինչպիսին որ դոուք եք, տոմսը անվճար է բոլորի համար։

32.
Փոքր խոսող շունը մեծ հաջողություն ունեցավերբ եկավ մերթատրոնՆա պատմում էր կատակներերգում երգեր և էլի շատուրիշ զվարճալի բաներ էր անում բեմի վրա:
Բայց մինչ նա երգում էր իր երգերից մեկըմի ավելի մեծ շուն եկավթատրոնկանգնեցլսեց մի քանի վայրկյանապա թռավ բեմՓոքրխոսող շունը փորձեց փախչել բայց ավելի մեծ շունը բռնեց նրան վզիկաշվից և տարավ բեմի վրայից:  Հենց որ երկու կենդոնիներըանհետացան վարագույրների հետևումփոքրիկ խոսող շունը ասաց.
-Ես բոլորից ներողություն եմ խնդրումՍա իմ մայրն էՆա չի ուզումեն դերասան լինեմՈւզում էոր ես բժիշկ դարնամ:



33
Տիկին Ռոբինսոնը տեսկից միշտ տխուր եւ դժբախտ էր։ Նա միշտ ունենում էր ուժեղ գլխացավեր եւ անգամ դեղորայքները չեին օգնում։ Իր ամուսինը որոշեց տանել նրան բծիշկի մոտ։ Բժիշկը զննեց նրան շատ ուշադիր եւ շատ հարցեր տվեց նրան։ Հետո նա հանկարծակի գրկեց նրան եւ հանբուրեց։ Տիկին Ռոբինսոնը միանգամից առողջացավ եւ երջանկացավ։ 
- Դուք տեսաք,- ահա ինչի կարիքը նա ուներ։ Ես առաջարկում եմ անել նույնը երեքշաբթի, հինգշաբթի եւ շաբաթ,- ժպտալով ասաց բժիշկը։
- Լավ,- ասաց պարոն Ռոբենսոնը,- ես կարող եմ նրան բերել երեքշաբթի, հինգշաբթի, բայց ոչ շաբաթ, քանի որ ես գնում եմ նավավարության այդ օրը։

34. 
Գեղեցիկ երիտասարդ կինը կանգնեցրեց տակսին մեծ հրապարակի վրա եւ ասաց վարորդին.
- Դուք տեսն՞ում եք երիտասարդ մարդուն, որը կանգնած է հրապարակի մյուս կողմում։
- Այո,- ասաց տակսիի վարորդը։
Երիտասարդը կագնած էր ռեստորանից դուրս եւ ամեն րոպե նայում էր ժամացույցին։ 
- Տարեք ինձ այնտեղ,- ասաց կինը։
հրապարակում, կային շատ մեքենաներ եւ ավտոբուսեր, այդ իսկ պատճառով տակսիի վարորդը հարցրեց. 
- Դուք վախեն՞ում եք անցնել փոխոցը։
- Ոչ,- ասաց կինը,- բայց ես մեկ ժամից ավել ուշացել եմ։ Մենք պայմանավորվել էինք, որ կհանդիպենք ժամը մեկին, որպեսի նախաճաշենք, բայց արդեն 14։15 է եւ եթե ես ժամանեմ տակսիով, ապա նա կկարծի, որ ես իսկապես փորձում էի չուշանալ։


Դանկոյի սիրտը  - փոխադրություն

Հին ժամանակներում մի տափաստանում ապրում էին ուժեղ ու քաջ մարդիկ: Նրանց բնակավայրը շրջապատված էր խիտ անտառներով: Օրերից մի օր հայտնվում են ուրիշ ցեղեր, որոնք գրավում են տափաստանը, իսկ բնակիչներին քշում անտառի խորքը, որտեղ մութ ու սառն էր այնտեղ կային ճահիճներԾառերի ճյուղերն այնպես էին միմյանց հյուսվել, որ նույնիսկ առաջ գնալու արահետ չկարՄարդիկ տարբեր հիվանդություններից մահանում էին: Այդ դժվարին իրավիճակից դուրս գալու ելքեր էին փնտրում օր ու գիշեր: Երբ հուսահատված ուզում էին գնալ ստրուկ թշնամու մոտ,  միայն թե ազատվեն լպրծուն ճահիճներիցառաջ է գալիս գեղեցիկ և համարձակ երիտասարդը՝ Դանկոն, և առաջնորդում նրանց: Ճանապարհը շատ դժվար էր, ամենուր ճահիճներ էին: Մի անգամ փոթորիկ է տեղի ունենում,  Վհատվեց մարդիկ կանգ առան անտառի չարագույժ աղմուկի մեջ եւ սկսեցին մեղադրել Դանկոյին, որ իրենց սխալ ուղղությամբ է տանում: Դանկոն զարմացած նայում է ապերախտ մարդկանց, նրա աչքերը սկսում են վառվել՝ համակված նրանց փրկելու ձգտումով: Մարդիկ, կարծելով, թե նա կատաղել է, փորձում են սպանել նրան: Հանկարծ Դանկոն իր ձեռքերով հանում է սիրտը և պահում գլխից վեր, այն բոցավառվում է և լուսավորում խավարը: Անտառը բացվում է, ու մարդիկ  հայտնվում են լուսավոր ու բաց տեղում: Հպարտ Դանկոն քաջաբար զոհվում է՝ իր անձը զոհելով հանուն մարդկանց: Նրա կողքին դեռ բոցկլտում էր քաջարի սիրտը:

Լուցկիներով աղջիկը - փոխադրություն

Ձմռան ցուրտ երեկո էր, Նոր տարվա նախօրեին։ Կար մի աղջիկ, որի կոշիկները գողացել էին և նա մնացել էր ոտաբոբիկ։ Նրա մաշված գրպաններում միայն լուցկիների տուփեր կային։ Աղջիկը տեսել էր գեղեցիկ լույսեր և հիշում էր Սուրբ Ծննդյան եղևնին, որն ավելի շուտ էր տեսել։ Աղջկա բոբիկ ոտքերը սկեցին ցավել, և նա մի տան ետևում գետնին նստեց։ Նա սկսեց վառել լուցկիները, որպեսզի տաքացներ ոտքերը և ձեռքերը։ Աղջիկը սկսեց վառել տուփի բոլոր լուցկիները։ Հանկարծ նա տեսավ իր մահացած տատիկին։ Տատիկը նրան համոզում էր իր հատ գալ։ Աղջիկը ուրախությամբ հետևեց տատիկին։ Հաջորդ օրը աղջկան գտան մահացած և մի ամբողջ լուցկու դատարկ տուփ նրա մոտ,սակայն մարդիկ նույնիսկ չէին մտածում, թե ինչ գեղեցիկ բաներ էր տեսել աղջիկը մեռնելուց առաջ։

Իմաստուն թագուհին  - փոխադրություն


Սարդուրի Երրորդին՝ Վանի թագավորին, տեղեկացրեցին, որ Տուշպա մայրաքաղաքում Վանուհի անունով մի բնակչուհի ուներ արդեն տասնութ զավակ։Պալատականներն արքային ասացին, որ Վանուհու ավագ որդիները ծառայում են իրենց բանակում։ Ասացին, որ ամեն մեկը հսկա է և տասը զինվորի է արժանի՝ հերոսներ են։ Ասում են նաև, որ քույր ունեն,ով ունի անպատկերացնելի խելք, ուժ և գեղեցկություն։ Արքան շատ զարմացած էր, որ իր թագավորության մեջ կար այսպիսի ընտանիք, ու նա տեղյակ չէր։ Հրամայեց, որ պետության միջոցով տուն գնեին բոլոր տասնութ հերոսներին։ Իսկ Վանուհուն թագավորական կառք ուղարկեցին. այդքան հայկական զինվոր տվող կնոջ ոտքը գետնին չպիտի կպնի։ Սարդուրին այդ ժամանակ կին չուներ։ Նրան շրջապատող աղջիկներին չէր հավանում։ Նա ասում էր, որ երկրի թագուհին պիտի լինի գեղեցիկ, իմաստուն և կարողանա օգնել խորհուրդներով։ Վանուհու աղջիկը՝ Ծովինարը, իրոք շատ գեղեցիկ էր։ Սարդուրին այդպիսի գեղեցկուհու չէր հանդիպել։ Նա մտածում էր, որ աղջիկը միանգամից կհամաձայնվեր ամուսնանալ իր հետ։ Սակայն այդպես չեղավ։ Աղջիկը թագավորին ասաց, որ նրա հետ կամուսնանա,եթե վազքի մրցույթում իրեն հաղթի։ Արքան քմծիծաղ տվեց և ամբոխի առջև Ծովինարի հետ մրցեց։ Սկզբում Ծովինավը ավելի լավ էր վազում,սակայն արքան առաջ անցավ ու հաղթեց։ Դրանից հետո Ծովինարը համաձայնվեց ամուսնանալ արքայի հետ,սակայն հարսանիքը ուշացնում էր։ Երբ արքան դրա պատճառը հարցրեց, Ծովինարը պատասխանեց, որ իր ցանկությունը թեև կատարվել է, բայց պահանջը՝ ոչ։ Նրանք առանձին տեղում կրկին մրցում են և այդ անգամ հաղթում է աղջիկը։ Սարդուրիի զարմանքին ի պատասխան Ծովինարն ասում է, որ մրցույթում դիտմամբ է պարտվել և չի ուզեցել մեծ բազմության առաջ հաղթել արքային։ Այդ ժամանակ Սարդուրին հիանում է աղջկա պատասխանով և ասում, որ նա ոչ միայն գեղեցիկ է, այլ նաև՝ իմաստուն։ Դրանից մի քանի օր անց Ծովինարը դառնում է հայոց թագուհի։


     Մաթեո Ֆալկոնե - փոխադրություն

  Կորսիկա կղզում մի հարթության վրա տարածվում էր ժայռաբեկորներ։ Կորսիկացիները ապրելու տեղ չունեին։ Շատ հանցագործներ կային։ Տան մեջ ապրում էր հարուստ Մաթեոն։ Նա շատ գեղեցիկ էր, սեւ մազերով եւ առնական։ Նա շատ բարի էր եւ չէր վիճում բնակիչների հետ։ Նա եւ իր կինը ունեին երեք աղջիկ։ Ընտանիքում կար մի զավակ, որի անունը Ֆորտունատո էր, նա տասը տարեկան էր։ Մի օր նա պարկած էր արեւի տակ։ Եկավ ոտքից վիրավոր մի մարդ։ Նա մոտիկացավ տղային եւ ասաց
- Դու Մատեո Ֆալկոնեի տղա՞ն ես։ 
- Այո, - պատասղանեց Ֆորտունատոն։ 
- Ես Ջանետտոն եմ, թույլ տուր թաքնվեմ քո տանը, ինձ հետապնդում են ոստիկանները։ 
- Եթե ես քեզ թողնեմ տուն իմ հայրիկի բացակայության ժամանակ, ին՞չ կասի նա,- ասաց Ֆորտունատոն 
- Կգովի քեզ, ես քո հայրիկի ընկերն եմ, - ասաց Ջանետտոն 
- Իսկ ին՞չ կստանամ դրա դիմաց, - ասաց Ֆորտունատոն։ 
Ջանետտոն տվեց տղային հինգ ֆրանկանոց մի դրամ։Տղան մի խոր անցք բացեց խոտի դեզի մեջ։ Թաքցրեց Ջանետտոյին այնտեղ։ Իսկույն ոստիկանները հայտնվեցին տղայի կողքին։ 
- Այստեղով նոր մարդ չանցա՞վ,- հարցրեց ոստիկաններից մեկը 
- ոչ,- պատասխանեց Ֆորտունատոն 
- Ես վստահ եմ, որ դու թաքցնում ես նրան,- ասաց ոստիկանը
Նա հրամայեց, որ խուզարկեն տունը։ 
- Ին՞չ կասի իմ հայրը, իմ հայրիկը Մաթեոն է,- ասաց Ֆորտունատոն 
- Դու շատ խելացի տղա ես երեւում,-ասաց ոստիկանն։
Նա ցույց տվեց տղային մի ոսկեզոց ժամացույց։ Տղան այդ ժամացույցի մեջ տեսավ իր առտացոլանքը։ Ֆորտունատոն ցուցամատով ցույց տվեց Ջանետտոյի տեղը եւ վերցրեց ժամացույցը։ Մինչ ձեռփակալում էին Ջանետտոին, Մաթեոն իր կնոջ հետ տուն վերադարցավ եւ տեսավ, որ իր տանը մարդիկ կան։ 
- Մենք բռնեցինք նրան տղայի օգնությամբ, մի ժամացույցի համար ասաց Ջանետտոյի գտնվելու վայրը,-ասաց ոստիկաններից մեկը։ 

Երբ նրանք լքեցին տունը, հայրը ասաց տղային, որ նա իրենց ազգից առաջինն էր, ով դավաճանեց։ Ֆորտունատոն սկսեց ներեղություն խնդրել հայրիկից։ Մաթեոն ատրճանակը ուսին գցեց եւ ասաց Ֆորտունատոին, որ հետեւի նրան։ Գնացին թփերի մոտ, հայրը մի ձեռքով ամուր բռնելով ատրճանակը, Ֆորտունատոին ասաց,- Մեր ազգում դավաճան մարդիկ չկան, չեն եղել եւ չեմ ցանկանա, որ լինեն։ Մաթեոն կրակեց Ֆորտունատոին, սպանելով նրան։

Ոսկի ուղեղ - փոխադրություն 

Մի ընտանիքում ծնվեց տղա, որի գլուխը շատ մեծ էր եւ ծանր։ Բժիշկները երկար կյանք չէին տալիս նրան։ Սակայն նա մեծացավ, բայց շատ հաճախ ընկնում էր եւ գլուխը խփում էր կահույքներին։ Մեկ օր նա սայթակեց, գլուխը խփեց աստիճանին։ Մայրը նրան բարձրացրեց եւ տեսավ մի քերձվացք կողքերը ոսկի։ Այն փաստը, որ նրանց տղայի ուղեղը ոսկուց էր, դառցավ իրենց ընտանիքի գաղտնիքը։ Երբ նա դառավ տասնութ տարեկան, ծնողները հայտնեցին տղային այդ գաղտնիքը եւ պահանջեցին վարձ՝ պահելու եւ մեծացնելու համար։ Տղան մի կտոր ոսկի ուղեղ պոկեց եւ տվեց ծնողներին եւ անմիջապես լքեց տունը՝ երկիրը շրջելու համար։ Նա շռայլում էր իր ուղեղի ոսկին եւ շատ լավ կյանք էր վարում։ կարող էր թվար, որ նրա ուղեղի ոսկին չէր վերջանում, բայց դա այդպես չէր, աստիճանաբար տեսքից սկսում էր ընկնել եւ գլխին մեծ բացվածք էր եղել։ Մի օր գիշերը նա առթնացավ եւ տեսավ, թե ինչպես էր իր լավագույն ընկերը գողանում մի քիչ ոսկի ուղեղ։ Մեկ օր էլ նա հանդիպեց մի աղջկա եւ ամուսնացավ հետը։ Նա իր անբողջ գանգի ոսկին տվեց նրան։ Կինը երկու տարի վատնեց ամուսնու ոսկի ուղեղը։ Մի օր իր կինը մահացավ։ Մնացած ոսկի ուղեղով նա կազմակերպեց շքեզ թաղում եւ բաժանեց գերեզմանափորներին, ծաղիկ վաճառողներին եւ բեռնակիրներին։ Մարդիկ առանց հասկանալու իրենց ունեցվածքը մատնում են ամենաչնչին բաների վրա։


Զարդը - փոխադրություն 

Տիկին Մաթիլդը ժամանակին շատ գեղեցիկ աղջիկ է եղել: Ծնվել էր լավ ընտանիքում եւ ամուսնացել նախարարությունում աշխատող մարդու հետ։ Տիկին Մաթիլդը միշտ երազել էր ունենալ շքեղ զգեստներ եւ ադամադներով զարդեր։ Մի օր իր ամուսինը հրավերատոմս բերեց պարեհանդեսի համար, բայց տիկին Մաթիլդան հրաժարվեց, քանի որ նա չուներ համապատասխան շքեղ զգեստ։ Ամուսինը տվեց նրան իր հավաքած գումարը, որ նա գնի իրեն զգես։ Զգեստը գնելուց հետո նա ասաց, որ զարդ չունի: Ամուսինը նրան առաջարկեց, որ  կարող է զարդ վերցնել իր հարուստ բերեկամուհուց՝ Ֆորեստինից։ Մաթիլդը ընտրեց մի հիասքանչ մանյակ տիկին Ֆորեստենի զարդերի մեջից։ Նրանք գնացին պարեհանդեսին: Մաթիլդը այդ օրը շատ գեղեցիկ էր: Բոլորը հիանում էին նրանով: Եկավ տուն գնալու ժամանակը եւ Մաթիլդը իր ամուսնու հետ ոտքով գնացին տուն։ Մաթիլդան տանը նկատեց, որ ադամանդե մանյակը իր պարանոցին չէ։ Նրանք փնտրեցին ամենուրեք, բայց չգտան եւ ամուսինը գնաց փողոցներով փնտրելու։ Նա վերադարձավ առավոտյան ժամը յոթին, բայց ցավոք առանց ադամանդե մանյակի։ Հաջորդ օրը նրանք ողջ խանութներով փնտրում էին այդպիսի ադամանդե մանյակ։ Նրանք գտան այդպիսի մի մանյակ, որը առժեր քառասուն հազար ֆռանկ: Վաճառողը ասաց, որ նրանց կտա երեսունվեցով։ Ամուսինը իր հոր մնացած տասնյոթ հազար ֆրանկը ուներ, իսկ մնացած գումարը նրանք վերցրին տոկոսով։ Նրանք գնեցին ադամանդե մանյակը եւ վերադարցրին Ֆորեստինին։ Սկսեցին վատ ֆինանսապես օրեր: Մաթիլդը դարցավ լվացարար, ուրիշների շորորն էր լվանում։ Տասը տարում նրանք մարեցին նրանց պարտքերը: Մաթիլդը կորցրեց իր գեղեցկությունը։ Մի օր նա հանդիպեց իր հարուստ բարեկամուհուն եւ պատմեց, թե ինչ էր տեղի ունեցել տասը տարի առաջ։ Տիկին Ֆորեստինը ասաց, որ իրականում մանյակի ադամանդները կեղծ էին եւ հազիվ հինգ հարյուր ֆրանկ արժենար։




                   Անառակ որդու վերադարձը - փոխադրություն

Մի մարդ ուներ երկու որդի: Մի օր կրտսեր որդին ցանկացավ հայրիկից իր ունեցվածքի հասանելի բաժինը։ Տղան ուզում էր երկիրը ճամփորդել եւ իր բաղտը փորձել։ Հայրիկը շատ նեղվեց, բայց չկարողացավ համոզել նրան։ Նա տվեց տղային իր հասանելի բաժինը եւ տղան վերցնելով իր բաժինը գնաց ուրիշ երկիր։ Որդին անհոգ ապրում էր եւ վատնում էր հոր քրտինքով աշխատած գումարը։ Ծաղսում էր խմիչքների եւ անբարո կանանց վրա։ Մի օր էլ իր գումարը վերջացավ, նա նույնիսկ որեւվէ մասնագիտություն չգիտեր։ Նա սկսեց բանվորություն անել ուրիշների տանը, որ մի քանի կոպեկ ունենար։ Այս իրավիճակից դուրս գալու համար նա որոշեց գնալ իր հայրիկից ներողություն խնդրել եւ ճամփա ընկավ։ Հայրիկը նրան նկատելով շատ ոգևորված վազեց դեպի որդուն, գրկեց եւ լաց եղավ։ Տղան ասաց, թե ինչքան նա անառժան որդի է, բայց հայրը չթողեց նրան շարունակի։ Հայրը ծառային ասաց, որ մոռթեն ամենալավ եզը։ Տանը ուրախություն էր, ավագ որդին տեսնելով իր եղբորը, ջղայնացավ եւ չուզեցավ մասնակցել այդ ուրախությանը։ Ավագ որդին հայրիկին ասաց. - Ես միշտ կատարել եմ այն, ինչ դու ինձ հրամայել ես, բայց դու ինձ համար նույնիսկ ուլ չես մորթել, իսկ անառակ որդուդ համար եզ ես մորթել տվել։ Հայրիկը ասաց. - Կարեւորը այն է, որ նա վերադարձել է հայրական տուն, մորթված անասունի տեղը մեկ ուրիշը կգնենք, իսկ եղբորդ ոչինչով չենք փոխարինի։

Լիվինգսթոն Լարնեդ, «Հոր զղջումը» // հարցեր

– «Բոլոր մեծահասակները առաջ երեխա են եղել, միայն թե նրանցից քչերն են այդ բանը հիշում»: Համաձա՞յն ես Էքզյուպերիի այս մտքի հետ, պատասխանդ հիմնավորիր:

Համաձայն չեմ այս պնդման հետ, քանի որ այն, իմ պատկերացմամբ, անհիմն է։

– Ինչ եք կարծում՝ ինչո՞ւ են մեծահասակները երեխաներին չափում սեփական տարիների չափանիշով:

Քանի որ նրանք ուրիշ բան չունեն, որի վրա հիմնեն իրենց կարծիքը։ Նաև այդ կերպ նրանք ուզում են ավելի լավ հասկանալիրենց երեխայի մտածելակերպը։

– «Քո փոքրիկ սիրտը նույնքան մեծ է, որքան արշալույսը հեռավոր բլուրների վրա»: Ինչպե՞ս ես հասկանում այս նախադասությունը:

Ես մտածում եմ,որ թեև տղան երեխա էր,բայց ուներ մեծ ու ազնիվ սիրտ։

– Երբևէ զղջացե՞լ ես ինչ-որ բանի համար, հատկապես ո՞ր դեպքերում ես զղջում:

Երբ իմ եղբոր եգիպտացորենը կերա և զգացի,որնա նեղվեց դրանից, ես զղջացի։

– Փորձիր պարզել Լիվինգսթոն Լարնեդն էլ ի՞նչ ստեղծագործություններ ունի:



Վիլյամ Սարոյան «Պատերազմը» // հարցեր

– Դու ի՞նչ ես հասկանում պատերազմ ասելով, իսկ խաղաղությո՞ւն:

Պատերազմ ասելով ես հասկանում եմ, որ մի քանի պետությունների միջև անհասկացողություն եւ լարվածություն է, պատերազմի նպատակներից է հողերի գրավումները եւ այդ ավառտվում է սպանություններով։ Իսկ խաղաղութհունը իմ կարծիքով այն է երբ ամեն ինչ հանգիստ եւ խաղաղ է եւ ոչ մի վտանգ չի սպառնում։

– Քո կարծիքով ի՞նչ է սերը:

Սեր ասելով ես մի քանի բան եմ հասկանում՝սեր ընտանիքի հանդեպ, առաջի իսկական սեր եւ սեր ասելով ես հասկանում եմ, որ քեզ սիրում են այնպիսին, ինչպիսին դու կաս։

– Երբ և ինչու են մարդիկ և ժողովուրդները սկսում ատել միմյանց:

Իմ կարծիքով մարդիկ և ժողովուրդները սկսում են ատել միմյանց երբ, իրար ցավ են պատճառում, թե հոքեպես, թե ֆիզիկապես։

– Ի՞նչ ընդհանուր բաներ ունեին Հերմանն ու Գրիգորը:

Հերմինն ու Գրիգորը հասակակիցներ էին և չէին ատում մարդկանց, այլ ատում էին նրանց վատ արարքները։

– Ինչպե՞ս ես հասկանում վերջին նախադասությունը: Գրավոր ներկայացրու հասկացածդ:

Ես հասկանում եմ, որ չպետք է ատել մարդկանց կամ ազգություններին, այլ պետք է մեղավորներին գտնել և նրանց պատժել։

No comments:

Post a Comment